FYLGJUR Wilderness First Aid & Survival

Bijeenkomst Reddingseekhoorn brandweerkazerne Lommel, België
zaterdag 14 maart 2015

Artikel Reddingseekhoorns Brandweer Lommel, HBvL 14 MRT 2015
Afgelopen donderdagochtend 12 maart vertrok ik opgewekt en onder een stralend voorjaarszonnetje met de fiets naar Leopoldsburg, gelegen iets ten zuiden van Lommel in België en ongeveer 135 km verwijderd van Rotterdam.
Daar was ik een aantal dagen te gast bij de majoor Erik de Soir en zijn gezin. Erik is een internationaal bekend trauma-psycholoog en actief dienend in ondermeer het Belgische leger en werkzaam voor de brandweer.
Het werd een heuglijk weerzien. Beiden maken we deel uit van de Editorial Panel van Crisis Response Journal (CRJ) en werken we samen op het gebied van crisispreparatie. 

Artikel Reddingseekhoorns  HBvL zaterdag 14 MRT 2015Artikel Reddingseekhoorns HBvL, zaterdag 14 MRT 2015Majoor Erik de Soir, crisis-psycholoogErik de Soir met Jan Jorissen, Kol Commandant Dienstchef Brandweer LommelBrandweerkazerne LommelBrandweereekhoorn en sergeant Johan GeritsHBvL, herdenking busongeval Sierre 13 maart 2012Busongeval Sierre, Zwitserland 13 maart 2012Herdenking busongeluk Sierre, Zwitserland, 13 maart 2012 Herdenkingsplaats Busongeluk Sierre in Lommel
Reddingseekhoorn 
In 2009 las ik in CRJ een artikel van Erik de Soir en K. Goffings 'Psychological stabilisation for MVA victims. Mijn interesse was onmiddelijk gewekt. Erik is ondermeer de auteur van het boek 'Redders in Nood, opvang van mensen in crises'.
Daarnaast heeft Erik de Soir in de loop der jaren een intelligent systeem en dito aanpak ontwikkeld die de overlevingskans van beknelde voertuigslachtoffers kan vergroten. Door middel van de 'reddingseekhoorn', dat is die brandweerman of -vrouw, die na voertuigstabilisatie tot bij het slachtoffer in het autowrak kruipt en hem of haar begeleidt tijdens het proces van psycho-sociale stabilisatie en de fysieke bevrijding.
Het systeem van de Reddingseekhoorn is door de centrale Belgische overheid erkend en vormt een onderdeel van de brandweer-opleiding. Tevens wordt deze methodiek in Luxemburg, in grote delen van Frankrijk en op een aantal plaatsen in Italië toegepast.

Bijeenkomst
Vrijdagochtend kwam een kleine groep professionele hulpverleners bij elkaar op de brandweerkazerne van Lommel. De Kolonel Commandant/Dienstchef Jan Jorissen heette ons hartelijk welkom.
Het gezelschap omvatte een aantal Nederlandse brandweerofficieren en ambulance-verpleegkundigen uit de regio's Rotterdam-Rijnmond, Eindhoven en een Franstalige collega van Erik de Soir uit Luxemburg. 
Op deze dag werd ondermeer afgetast of de methodiek van de Reddingseekhoorn ook ingang kan vinden binnen de Nederlandse hulpverleningsketen.
De deelnemers bleken unaniem enthousiast te zijn.

Survival medicine
Vanuit de principes van survival medicine zie ik aanvullende mogelijkheden. Wanneer een hulpverlener de ademhaling en het stress-niveau van een bekneld en aanspreekbaar slachtoffer kan helpen reguleren door het toepassen van hypno-technieken en gebruik van positieve affirmaties, dan is dat niet alleen van belang voor de directe overleving maar ook voor het eventueel herstel daarna. Sterker, het herstel begint op het moment dat de reddingseekhoorn (oog-) contact maakt en blijft houden. Dat laat onverlet dat het stoppen van eventuele catastrofale, uitwendige bloedingen onmiddelijk dient te gebeuren met bijvoorbeeld een Combat Application Tourniquet.

(Para-) sympaticus
Door met een rustige stem te spreken kan mogelijk optredende paniek bij het slachtoffer tijdens een bevrijding door de overige brandweermensen voorkomen worden. Rust verlaagt de hartslag, de bloeddruk en gaat daarmee een mogelijk snelle (inwendige) verbloeding tegen. Bovendien zorgt een hypnotische bewustzijnsstaat van het slachtoffer voor een verminderde pijnbeleving.
Terwijl de ambulance aanrijdend is, kunnen levensreddende handelingen op fysiek en pschologisch niveau uitgevoerd worden.
Met name de eerste hulpverlening in elementaire omstandigheden of ten tijde van een grootschalige ramp, waarbij massaal lijden en sterven plaatsvindt en de hulpbronnen minimaal zijn, kan deze aanpak mogelijk ook een verschil tussen leven en dood maken. 

Busongeluk
Juist vandaag is het drie jaar geleden dat in een tunnel nabij het Zwitserse Sierre een bus met schoolkinderen uit Lommel en Heverlee verongelukte. Tweeëntwintig kinderen, twee chauffeurs en vier begeleiders kwamen om het leven. Vierentwintig kinderen raakten zwaargewond. Die kleine gemeenschappen zijn onbarmhartig hard getroffen, het leed zit nog diep. Erik de Soir, zijn vrouw Lies en de brandweermensen van Lommel hebben de eerste psycho-sociale crisis-opvang aan het thuisfront gedaan en nadien ondermeer op de kazerne de moeilijke taak gehad om alle persoonlijke bezittingen te sorteren, te documenteren en na reiniging terug te geven aan de nabestaanden.

Nasleep
Leed is niet te kwantificeren, ieder mens voelt zijn/haar eigen pijn en verdriet het sterkst. Ongeluk, tegenslag en verlies zijn inherent aan het bestaan, het valt soms niet mee om onder de invloed van de zwaartekracht te leven. Een moment van onoplettendheid kan al genoeg zijn om jezelf en/of een ander in diepe ellende te storten. Dat gebeurt voortdurend en wereldwijd, dag in, dag uit. Vandaar dat de Nederlandse Ch'an boeddhistische leraar Ton Lathouwers zijn gehoor tijdens een meditatie-retraite in september 2014 in Val Sinestra (CH) het volgende dagelijks voorhield:

“Dit wil ik ons allen graag op het hart drukken
Leven en dood zijn ernstige zaken
Snel vergaan alle dingen
Wees altijd wakker
Nimmer onoplettend
Nimmer achteloos”.

Ik realiseer me eens temeer dat ik vaak onbedoeld slaapwandelend door het leven ga. En om me heen zie ik niet anders. Met alle gevolgen van dien.

Duits oorlogskerkhof 
Na het bezoek aan de herdenkingsplaats in Lommel ter nagedachtenis aan de verongelukte kinderen in Sierre, rijden Erik en ik naar de lommerrijk gelegen Duitse militaire begraafplaats, die aan de weg naar Leopoldsburg ligt. Hier liggen ruim 39.102 gesneuvelde Duitse soldaten, het merendeel uit de Tweede Wereldoorlog, een klein aantal uit de Eerste Wereldoorlog.
Al van jongs af aan stel ik me de vraag wat de mens bezielt, waarom grootschalig en massaal lijden steeds opnieuw en voortdurend georkestreerd wordt en plaatsvindt. Op dit kerkhof liggen vele jongens van amper achttien jaar oud, vermalen in het toenmalige tijdsgewricht, voer voor de wormen.
Ik ben sprakeloos. 

Zoals de Vlaamse volkszanger Willem Vermandere prachtig verwoordt in zijn lied Duizend soldaten over de Eerste Wereldoorlog '... Het is de oorlog dat je hier weer vindt en het graf van duizend soldaten, altijd iemands vader, altijd iemands kind...'

Christusbeeld Duits oorlogskerkhof LommelDuits oorlogskerkhof LommelStenen stahlhelm LommelCrypte Duits oorlogskerkhof LommelCrypte Duits oorlogskerkhof LommelDuits oorlogskerkhof LommelEin Deutscher SoldatDuizenden graven, Duits oorlogskerkhof LommelGesneuveld op het veld van eerDuits oorlogskerkhof Lommel


Terug naar het blogarchief