FYLGJUR Wilderness First Aid & Survival

Vilnius, Litouwen
zondag 23 augustus 2015

Landing op Vilnius, Litouwen
Plannen veranderen deze zomer regelmatig, vandaar dat ik besloot afgelopen vrijdag het vliegtuig te nemen naar Vilnius, de hoofdstad van Litouwen.
Vanmiddag reis ik met de bus naar Riga, Letland en komende dinsdag naar Tallinn, Estland, waar ik opgehaald zal worden door mijn goede vriend Erki Vaikre, om door te reizen naar de moerasssen van Kollassaare, maar daarover zal ik binnenkort bloggen.

SlaapkamerBruidstoetStraatkunst VilniusStraatbeeld VilniusStraatkunst Vilnius
Vilnius
Min of meer in het voetspoor van het indringend geschreven boek: 'Baltische Zielen' van de Nederlandse auteur Jan Brokken, reis ik wederom naar deze gebieden.
Ik was nog niet eerder in Litouwen geweest. Een mooi appartement van een architectenechtpaar, net buiten het middeleeuwse centrum, heb ik kunnen regelen via airbnb.
De sfeer op straat is gemoedelijk. Overal worden gebouwen zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat gerestaureerd.
De glimmende buitenkant van de luxueuze modewinkels verhullen niet de aanwezigheid van vele jongeren, die al bedelend een zwervend bestaan leiden, ook zie ik eenbenigen, mensen zonder benen in rolstoelen, alcoholisten en tegelijkertijd veel stralend jonge, kinderrijke gezinnen. Het land lijkt er bovenop te komen.

Sovjet-terreur
De geschiedenis van Midden- en Oost-Europa grijpt me naar de strot. De kulturele rijkdom en verscheidenheid is bijzonder groot. De extreem geweldadige repressie en massamoorden die deze volkeren gekend hebben, met name tijdens het Sovjet-communisme en nazisme, zijn werkelijk met geen pen te beschrijven.
Ik kan me de woede van de mensen wel voorstellen, waar het de geo-politieke aspiraties van Poetin en zijn KGB-vrienden betreft.   
Herdenking Sovjet en nazi terreur
Genocide museum
Gisterochtend bezocht ik het genocide museum, gehuisvest in het voormalige hoofdkwartier van de Russische KGB/NKVD/MGB (15 JUN 1940 - 22 JUN 1941), Duitse Gestapo (22 JUN 1941 - JUL 1944) en opnieuw de KGB/NKVD/MGB (1944 - 1991).
Ronduit beklemmend en confronterend is het gevangeniscomplex in de kelders waar door de Sovjets na 1944 meer dan duizend Litouwse vrijheidsstrijders en burgers met een nekschot zijn afgemaakt.

Stalin
Recent las ik een biografie over Stalin, geschreven door de Russische historicus Oleg Chlevnjoek. Tientallen miljoenen mensen zijn binnen de voormalige USSR gedeporteerd, uitgehongerd, geëxcecuteerd, naar de Gulags verbannen, door hongersnoden, politieke zuiveringen, burgeroorlog en zware dwangarbeid omgekomen. 

Woudbroeders
In zijn lijvige boek beschrijft Chlevnjoek ook zijdelings het partizanen-verzet in de Baltische landen. Net als in Estland vochten de 'woudbroeders' tot halverwege de jaren zeventig een taaie partizanenstrijd tegen de Sovjets, die ieder jaar in Estland herdacht wordt met een 'Escape and evasion competition' ('Porgupohja') in de moerassen. Een enorm zware beproeving waarbij gewapende militairen het gebied doorkruisen en de 'partizanengroepen' bestaande uit ieder vier m/v een parcours afleggen door dicht kruipelhout, uitgestrekte berkenbossen, akkers en moerassen en waar het wemelt van dazen en muggen. Een aantal jaren terug heb ik daar als observer het gebied bezocht.

Overleven
Een ander interessant boek is van de Britse historicus Orlando Figes. In 2007 publiceerde hij 'Fluisteraars, Leven onder Stalin', daarin maakt de auteur de beklemming voelbaar waar tientallen miljoenen mensen in de Sovjet-communistische heilstaat dagelijks mee te kampen hadden. Overleven als basisgegeven of naamloos oplossen in de uitgestrekte taiga.

Symbolen Litouwse partizanenPartizanenleiders Major Sergijus Staniskis and Juozas Geguzis1950-1953
EUSSR
Wanneer je de huidige sociaal-economische en geo-politieke ontwikkelingen in Europa beschouwt, is het geen vreemde gedachte dat het federalisme van de EU het nieuwe totalitaire denken representeert, zoals dat nog maar zesentwintig jaar geleden heerste in het Oostblok. De Sovjet-communisten hebben hun ideaal van 'de nieuwe socialistische mens', alsof er geen verschillen in etniciteit, kultuur en afkomst meer zouden bestaan, met grof geweld en massamoorden doorgedrukt. Het bleek een grote vergissing. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is de inter-etnische en tribale strijd als vanouds weer opgelaaid aan de randen van de Russische federatie. Een ander voorbeeld is de bloedige strijd in het voormalige Joegoslavië tusssen Slovenen, Serven, Bosniërs, Kroaten, Albanezen en Macedoniërs. 

Chaos
Het huidige evangelie van de Europese federalisten dwingt de Europese volkeren hun kulturele identiteit op te geven. Door massa-immigratie en politieke vervreemding wordt feitelijk destabilisatie en chaos gerealiseerd. 'Weg met de kulturele diversiteit', luidt het in de massa-media, 'schaf de natiestaat af' hoor je in politieke kringen. 'Alle Menschen werden Brüder' om met de componist Ludwig van Beethoven te spreken, zo nodig onder dwang.
St. Florian, beschermheilige brandweer begin 20e eeuw, nationale museum LitouwenRitual sun disc, early 20th c. East LithuaniaOur Lady of Graces, late 19th c, Plunge district, Jodenai village LithuaniaHeidense symboliek, platteland LitouwenHeidense symboliek, platteland LitouwenKoning Karalius Mindaugus van Litouwen (1203-1263), graniet
Omzwervingen
Al wandelend door de oude stad laat ik mij verrassen en kwam ik terecht in het Nationale museum. Het is een grote schatkamer uit het verre en nabije verleden van Litouwen. Intrigerend vond ik de restanten van uniformjassen, sjako's, epauletten, knopen en gebruiksvoorwerpen uit het leger van Napoleon, dat op zijn noodlottige terugtocht uit Moskou in 1812 vrijwel vernietigd werd door de Russen.
Andere elementen die mij fascineren zijn de traditionele ambachten, religieuze, vroeg-christelijke en heidense overblijfselen, zoals prachtige houten kruizen, de oost-Europese totempalen, geveltekens en oeleborden die op de nok van de boerderijen werden geplaatst, zoals in Nederland van oudsher ook gebeurde. 
Op de valreep zie ik een affiche aangeplakt met daarop een voor mij onbekend muziekfestival: Mėnuo Juodaragis, Black-Horned Moon, of MJR, dat binnenkort plaatsvindt op een eiland. Nu heb ik echter al andere afspraken. Ik ga volgend jaar graag terug.
Aankondiging Mėnuo Juodaragis, Black-Horned Moon Festival, Litouwen


Terug naar het blogarchief