FYLGJUR Wilderness First Aid & Survival

Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/Pommeren
maandag 7 augustus 2017

DANZIG. Die zerbrochene Stadt. Frank Fischer
Vrijdagmiddag 04 augustus kwam ik vanuit Praag aan op het treinstation van Gdynia/Gdingen, ik was een paar haltes te ver doorgereden. Dat bleek een meevaller te zijn. Met de fiets reed ik in een rustig tempo in oostelijke richting, over prachtig aangelegde fietspaden, langs de Oostzeekust door de mondaine badplaats Sopot/Zoppot rechtstreeks naar de middeleeuwse hanzestad Gdansk/Danzig. Bij elkaar een kilometer of vijfentwintig. De sfeer in Zoppot was inspirerend: veel Jugendstil architectuur, zingende en musicerende mensen, flanerende gezinnen en stellen, er heerste een vrolijke en uitgelaten stemming.
In de vroege ochtend had ik vanuit de trein een mooi airbnb appartement kunnen boeken aan de Ogarna, een straat vol koopmanshuizen, gelegen aan de rand van het oude stadscentrum. Ik voelde me een koning te rijk.

Oostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/Pommeren
Danzig
De van oorsprong Poolse stad Gdansk/Danzig kwam in 1308 onder de heerschappij van de Teutoonse ridderorde. Het gebied kwam wisselend in Poolse en Duitse handen. De havenstad Danzig ontwikkelde zich tot Hanzestad en werd een belangrijke schakel in handel, nijverheid en ambachtskunst. Het samenwerkingsverband van Duitse, Nederlandse, Zweedse en Baltische kooplieden strekte zich uit langs de Oostzee en Noordzee. Het Königreich Preuβen was een Duits koninkrijk van 1701 tot 1918. Vanaf de Duitse eenwording in 1871 onder Bismarck besloeg Pruisen tweederde van het grondgebied van het Duitse keizerrijk. Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog bepaalden de geallieerden in het Verdrag van Versailles dat het gebied rond Danzig een Vrijstaat zou worden, de Freie Stadt Danzig. Deze hield stand van 15 novemer 1920 tot de Duitse inval van Polen in 1939. Danzig werd toen ingelijfd bij het Derde Rijk als onderdeel van de Reichsgau Danzig-West Preuβen.

WWII
En de rest is geschiedenis. Zo kun je het wel zeggen, hetgeen na de machtsovername door de nazi's en de Sovjet-communisten gebeurde, is niet met een pen te beschrijven. In het Molotov-Ribbentroppact van 24 augustus 1939 werd de Poolse staat verdeeld tussen Nazi-Duitsland en Sovjet-Rusland. Een orgie van geweld heeft vervolgens het oosten van Europa geteisterd. De Sovjets lijfden met grof geweld de Baltische landen en het oostelijk deel van Polen in. In 1941 startte Operatie Barbarossa en viel Duitsland Rusland binnen. De Baltische landen werden bezet door de Duitsers. Wonderbaarlijk genoeg zijn de Polen en de Baltische volkeren in staat gebleken om de kulturele en humanitaire genocide te overleven. Na de terugtocht van de Duitse troepen in 1945 werden oude rekeningen vereffend, de grootschalige terreur ging onverminderd door. De communistische overwinnaars schreven de geschiedenis, bepaalden de machtsverhoudingen en de nieuw getrokken grenzen. Pools en Russisch grondgebied schoof op naar het westen, ten koste van de Duitse gebieden. Honderdduizenden Duitsers werden van huis en haard verdreven. De Finnen hadden weliswaar in de winteroorlog van 1939-1940 de binnenvallende Russen talrijke nederlagen toegebracht, maar zij verloren Karelië en delen van Lapland. Vanaf 1945 tot in de jaren zeventig vochten in de Baltische landen de 'woudbroeders' tegen de Russische overheersing.  De voormalige Oost-Pruisische hoofdstad Königsberg is sinds 1945 een door de Russische federatie bezet territorium/enclave, bekend onder de naam Kaliningrad Oblast.
Het vooroorlogse Danzig werd grotendeels verwoest door de Russen. De naoorlogse Poolse staat heeft met behulp van Duitse herstelbetalingen een deel van Danzig's oude luister weten te herstellen.

Heden
Om een beeld te kunnen vormen van de hedendaagse geo-politieke, militaire en sociaal-economische verhoudingen in Midden- en Oost-Europa dien je kennis te nemen van de turbulente en complexe geschiedenis. Door te reizen, mensen te spreken, te lezen, je onder te dompelen in de kultuur en mores van een land ontstaat er na verloop van tijd een gevoel van herkenning. Niet dat het allemaal te volgen is wat er gebeurt, ondermeer vanwege de taalbarrières, maar toch wordt van lieverlee steeds meer zichtbaar.

Globalisering
Rondlopend in het gerestaureerde, prachtig herbouwde Danzig, vielen me de grote aantallen Poolse vakantiegangers op, veelal afkomstig uit Warschau, die zich aan de Oostzee wilden vermaken. Velen waren luidruchtig, dronken stevig en deden zich tegoed aan zware vleesmaaltijden. Achter de mooie gevels bevonden zich ook de smerige binnenplaatsen, volgekalkt met graffiti en grote hoeveelheden zwerfafval. De tragiek was voelbaar, een stad met een glorieus verleden, kapot gegooid in de laatste wereldoorlog, met moeite opnieuw opgebouwd en deze tijd van oppervlakkig vermaak (maar was het in de middeleeuwen anders), liet keiharde techno schallen over een plein met middeleeuwse vakwerkhuizen, plaatste plastic springkussens en extreem fluoriscerende kinderspel attracties temidden van zeventiende eeuwse trapgevels.

Museum of Second World War
Naast Poolse dagjesmensen waren er ook veel Duitse toeristen. In het Museum van de Tweede Wereldoorlog raakte ik bij toeval aan de praat met Barbara, een oude, adellijke dame die als kind met haar familie tot 1944 in Pommeren woonde en iedere zomervakantie doorbracht in de badplaats Zoppot. Op stel en sprong moesten ze alles op hun vlucht achterlaten, maar wisten hun vege lijf te redden. Na de val van de muur en de ineenstorting van het communisme reisde ze weer jaarlijks naar Zoppot en kon ze weer genieten van de mooie sfeer aan de Oostzee.
Het bezoek aan het museum bleek de moeite waard. Er was ondermeer een tentoonstelling over de Russisch-Duitse bezetting van Polen, de Poolse partizanoorlog, de opstand van het ghetto van Warschau, de vernietigingspolitiek door het Duitse leger en het verraad van de Russen. Heel indrukwekkend.

Zoppot
Te voet en met de fiets ging ik er op uit en verkende ik de stad en het omringende gebied. Ik voelde me er op m'n gemak. Vooral m'n bezoek aan Zoppot op de laatste dag van m'n verblijf in Danzig bleek een waar genoegen. De sfeer was heel gemoedelijk, vriendelijk, bijna onwerkelijk. Alsof ik weer in mijn kindertijd was teruggekeerd. Zeg maar de Poolse variant van Pippi Langkous, alles even aardig en zachtmoedig!
Kaart middeleeuws Danzig, Noordoost-Polen/PommerenKaart middeleeuws Danzig, Noordoost-Polen/PommerenZicht op de vroegere Freie Stadt Danzig, Noordoost-Polen/PommerenGrenssteen Freie Stadt Danzig, PommernBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenUitzicht op gevels binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenInterieur huis binnenstad Danzig, Noordoost-Polen/PommerenInterieur huis binnenstad Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenCentrum Hanzestad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenGevelsteen Kogge Hanzestad Danzig, binnenstad, Noordoost-Polen/PommerenPoort naar binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenZuil binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/Pommeren'De phoenix herrijst', havenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenHavenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenHavenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/Pommeren/Oost-PruisenHavenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenPakhuis haven Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenGevelsteen zeemeermin haven Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenGevelsteen leeuwenkop haven Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenGevelsteen haven Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenPutdeksel haven Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenGevelsteen haven Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenPlaveisel binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenVoormalig communistisch geheim agent en stakingsleider van Solidariteit Lech Walesa op de rommelmarkt in de binnenstad van Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenMarktstand binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenPallets vol met plastic flessen water, binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenPlastic afval, binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenBinnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenVermaak binnenstad Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenAffiche Pools verzet, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenAfbeelding Pools schietvaardigheidsdiploma, behaald voor WWIIFoto van Nationaal-Socialistisch vlagvertoon in Danzig voor het uitbreken WWIIAffiche BDM, HJ, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenAffiche Volkswagen, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenGedenksteen verjaardag AH, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenBijschrift Gedenksteen verjaardag AH, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenDe eerste slachtoffers van de Duitse inval in Polen in 1939, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenBijschrijft foto Kazimiera Mika with her sister's body, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenNazi Duits en Russisch Sovjet-communistisch overleg bij de inval van Polen, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenTekening Sovjet-communistische terreur tegen de Polen, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenFoto Poolse partizanen, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenFoto Poolse partizanen, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenKampf um Warschau. Stalins Verrat an der polnischen Heimatarmee 1944. Janusz PiekalkiewiczRussische tank, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenBrochure Duitse luchtbescherming, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenDie Tragödie der Flüchtlingsschiffe. Gesunken in der Ostzee 1944/45, Heinz SchönVerdreven van huis en haard, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen, PommerenNa-oorlogse deportatie van Duitsers uit de door de Russen bezette gebieden, Museum of the Second World War, Gdansk/Danzig, Noordoost-Polen/PommerenKritische Poolse fotocollage vluchtelingenproblematiek toen en nuOostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenJugendstil Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenJugendstil Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenReclamezuil badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenOostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenPier Oostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenPier Oostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenPier Oostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenPapegaai Oostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenKinderen rond papegaai Oostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenKinderen rond papegaai Oostzee badplaats Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenVissersboten strand Oostzee Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/Pommeren/PommerenStrand Oostzee Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/PommerenVissersboten strand Oostzee Sopot/Zoppot, Noordoost-Polen/Pommeren/Pommeren


Terug naar het blogarchief